ADEUS AO TILEIRO

O maxestuoso tileiro, todo un símbolo do noso instituto, váisenos. Os temporais dos últimos anos foron descubrindo os seus males internos. A súa garrida figura foi esmorecendo e hoxe os seus despoxos son un perigo.

A nosa compañeira Marga do Val considerouno espectador privilexiado, testemuña silente, árbore centenaria, ferida, máxica, boa compañeira na viaxe da vida, protectora dos soños e amores que nacen baixo a súa sombra e desexoulle longa vida mais non pode ser: a que ía entrar no catálogo de árbores senlleiras galegas agarda un destino moito máis humilde e fatal; por iso antes que o machado do leñador fira o teu tronco, de voraces fungos alimento, antes que o lume engula as túas núas pólas nalgún anónimo fogar, queremos decirche ¡Adeus, para sempre, adeus! parafraseando o poema "A un olmo seco" de Antonio Machado:

A UN TILO SECO

Al TILO viejo, hendido por el rayo
y en su mitad podrido,
con las lluvias de abril y el sol de mayo
algunas hojas verdes le han salido.

¡El TILO centenario en la colina
que lame el MIÑO! Un musgo amarillento
le mancha la corteza blanquecina
al tronco carcomido y polvoriento.

No será, cual los álamos cantores
que guardan el camino y la ribera,
habitado de pardos ruiseñores.

Ejército de hormigas en hilera
va trepando por él, y en sus entrañas
urden sus telas grises las arañas.

Antes que te derribe, TILO DEL MIÑO,
con su hacha el leñador, y el carpintero
te convierta en melena de campana,
lanza de carro o yugo de carreta;
antes que rojo en el hogar, mañana,
ardas en alguna mísera caseta,
al borde de un camino;
antes que te descuaje un torbellino
y tronche el soplo de las sierras blancas;
antes que el río hasta la mar te empuje
por valles y barrancas,
TILO, quiero anotar en mi cartera
la gracia de tu rama verdecida.
Mi corazón espera
también, hacia la luz y hacia la vida,

otro milagro de la primavera.

Aquí presentamos a versión musicada que do poema orixinal de A. Machado fai Serrat:

Día de Rosalía

173 anos despois do seu nacemento (o 24 de febreiro de 1837) Rosalía segue a ser un referente inesquecible na literatura galega. Lembrémola cos versos de Luís Pimentel (1895-1958) , outro dos nosos grandes poetas:

Non convén chorar máis.
Ela chorou por todos e para sempre.
Calemos...
Eu véxote así:
crespós nas estrelas,
ollos abertos de nenos mortos cravados nas salas do pazo

Calemos...
Nos currunchos acendéronse os altares do silenzo;
choiva de frores de estameña nos tristes pasadelos.
Coa túa boca torta chamas a mortos
e náufragos dende a solaina,
antre a brétema, en serán infinda.

Delantal de camposanto e campás antre mar e brétema;
barco negro e morto no camiño;
pómulos marelos deformes pola door;
balcón endexamais aberto cheo de paxaros e follas secas;
seios exprimidos hasta a derradeira gota de luz;
maos antre mirto e lúa, debaixo da auga verde do estanque.

¿Qué fas na serán que está esmorecendo sempre
ou na noite que endexamais se rematará ?
Sin corpo, sin traxe, sin bruído,
coroa de somas, música de pianos enloitados...
(Chove sobor das rosas e da escalinata do pazo).


e coa música de Amancio Prada:

Uxío Novoneyra e a paz

A celebración da Xornada escolar pola Paz é un bo momento para festexar ao poeta homenaxeado este ano no día das Letras Galegas, súa é esta composición que presentamos sonorizada:

O Lecturón

Sementa ventos e terás unha boa colleita de furacáns e tronadas. Tanta animación á lectura, tanto potenciar os libros e as bibliotecas para que nas nosas sociedades apareza un novo problema: nas grandes urbes xa é unha triste realidade o lecturón, un sucedáneo do botellón que se alimenta de libros e lecturas; as vítimas son as mesmas de sempre: os cidadáns que, con estoicismo, soportan as impertinencias lectoras das novas xeracións. Cando chegará a Tui este novo problema?
Para maior información seguide o vídeo de José Mota.

50 CABODANO DO PASAMENTO DE RAMÓN CABANILLAS

Eran as oito da mañá do 9 de novembro de 1959 cando nos deixaba para sempre o poeta da raza. A triste nova foi recollida pola prensa da época, para mostra esta páxina de La Voz de Galicia:

O tudense Alfonso Álvarez Gándara, neto de Darío Álvarez Limeses, foi un dos mozos que axudou a portar o féretro e lembra aquela xornada:

"Na aínda réspeta tesitura nacional de 1959, vivimos como un acto político a asistencia ao seu enterro e aquelo de levar unha coroa de froles que decía "a mocedade universitaria galega". Varios estudantes turnámonos con familiares levando o cadaleito. Cando se ten vinte anos, cun certo mesianismo xeneracional, levar un instantiño o peso do poeta da raza ao pé do mar de Cambados equival a sertirse Galas prometendo saber gañar espada e espora"

Tamén a lembra o profesor da USC Francisco Fernández Rei, daquela un cativo:

"...unha tarde vin pasar unha interminable comitiva fúnebre pola Calzada, toda estrada das outonizas follas... Ningún dos nenos de Triana que andabamos a enredar coas follas sabiamos a quen levaban a enterrar naquela caixa"

Máis tarde, visitando o cemiterio cambadés, a carón da sepultura dun seu irmán, Francisco Fernández Rei, atopa estes versos:

Quero na lousa que me dé sosego
esta palabra que ten luz: Gallego
e esta palabra que ten áas: Poeta

"moi posiblemente foron as primeiras palabras en galego que lin na miña vida"

Oito anos despois da súa morte os restos do noso poeta deixaron o camposanto de Fefiñans para repousar no Panteón de Galegos Ilustres, en San Domingos de Bonaval.

Libro do mes - xuño 2009

Acio sanguento
de
Carlos Freire Cordeiro

Breve e clásica novela do xénero policial.
Un policía e o seu axudante deben pescudar quen é o asasino dun profesor de instituto. Mais xorden outros asasinatos, todos teñen en común a aparición dunha folla de loureiro na boca do cadáver. Unha trama con nocturnidade, drogas, sexo e o deus Dionisio, as súas ménades e os seus ritos crueis.
Non faltan os que facendo unha vida aparentemente convencional, revelan a súa cara máis instintiva valéndose da complicidade da noite, dende o Lourenzo que ao caer o día se converte en Talia e asasina á propia nai impedida que non comprende a súa transformación ao executivo que vai á praia para espiar as parellas, sen esquecer ao propio Valentín, que finalmente sae do coma e abrázase ao seu amado Mauro, en cuxa despedida de solteiro comezara todo.

Poesía do mes - Xuño 2009

¿Qué les queda por probar a los jóvenes
en este mundo de paciencia y asco?
¿Sólo grafitti? ¿rock? ¿escepticismo?
También les queda no decir amén,
no dejar que les maten el amor,
recuperar el habla y la utopía,
ser jóvenes sin prisa y con memoria,
situarse en una historia que es la suya,
no convertirse en viejos prematuros.

¿Qué les queda por probar a los jóvenes
en este mundo de rutina y ruina?
¿Cocaína? ¿cerveza? ¿barras bravas?
Les queda respirar, abrir los ojos,
descubrir las raíces del horror,
inventar paz, así sea a ponchazos,
entenderse con la naturaleza
y con la lluvia y los relámpagos,
y con el sentimiento y con la muerte,
esa loca de atar y desatar.

¿Qué les queda por probar a los jóvenes
en este mundo de consumo y humo?
¿Vértigo? ¿asaltos? ¿discotecas?
También les queda discutir con Dios,
tanto si existe como si no existe,
tender manos que ayudan, abrir puertas
entre el corazón propio y el ajeno.
Sobre todo les queda hacer futuro
a pesar de los ruines del pasado
y los sabios granujas del presente.
Mario Benedetti (1920-2009)